آقای وايز در گفتگو با راديو بی بی سی گفته است که در تمام مدت بازداشت وی، همسرش و پل شولتون، ماموران مسلح در داخل و خارج محل نگهداری آنان حضور داشتند.

در مورد ممانعت از خروج آنان از تهران در روز دوشنبه نيز وی گفته است که پس از ورود به فرودگاه و کوتاه مدتی قبل از سوار شدن به هواپيما، به دستور قوه قضاييه بازداشت و به اتومبيلی که پنجره های آن را با پرده هايی پوشانده بودند سوار شدند و پس از تغيير اتومبيل، به يک هتل پنج ستاره در تهران انتقال يافتند اما در مورد علت جلوگيری از خروج از ايران به آنان توضيحی داده نشد.

آقای وايز گفته است که در مدت بازداشت در ايران مورد آزار بدنی قرار نگرفت اما با آنچه که وی "شکنجه روحی" خوانده مواجه بود.

'دخالت بريتانيا در انفجار ها'

همزمان، غلامحسين محسنی اژه ای، وزير اطلاعات ايران، علنا بريتانيا را به دست داشتن در انفجارهای خوزستان متهم کرده است.

به گزارش خبرگزاری دولتی ايران - ايرنا - آقای اژه ای در سخنانی در روز پنجشنبه، 10 نوامبر، اظهار داشت که "دخالت برخی شبکه ها در حوادث بمب گذاری های اهواز و ارتباط آن با عوامل خارجی به ويژه انگليس به اثبات رسيده است."

وی گفت که همه عوامل بمب گذاری دستگير شده اند و وزارت اطلاعات تعدادی از پرونده ها را تکميل کرده و در اختيار مقامات قضايی قرار داده و تعدادی ديگر نيز هنوز در دست تحقيق است.

پيشتر مقامات ايرانی، از جمله محمود احمدی نژاد، رييس جمهوری، احتمال ارتباط تشکيلات اطلاعاتی بريتانيا با بمب گذاری های اهواز را مطرح کرده بودند اما اين نخستين باری است که يک مقام ارشد دولتی از به اثبات رسيدن اين ارتباط سخن گفته است.

تحولات اخير در حالی گزارش می شود که روابط بين جمهوری اسلامی و بريتانيا رو به تيرگی داشته است.

در هفته های اخير، برخی مقامات بريتانيايی ارتباط گروه های شورشی عراقی با مراکزی در ايران يا مرتبط با ايران و دريافت کمک از آنها در برنامه ريزی و تدارک حملات عليه نيروهای بريتانيايی در جنوب عراق را مطرح کرده بودند.

همچنين، بريتانيا يکی از سه کشور اروپايی شرکت کننده در مذاکرات هسته ای با ايران بوده که از ماه اوت سال جاری به حالت تعليق درآمده است و پيش نويس دو قطعنامه اخير شورای حکام آژانس بين المللی انرژی اتمی، که مقامات ايرانی آنها را مردود دانسته اند، با مشارکت اين کشور تهيه شده است.

آقای اژه ای همچنين آنچه را که ريشه های قاچاق سوخت و مواد مخدر می خواند به خارج از مرزها نسبت داد و گفت که پس از استقرار آمريکاييان در افغانستان، قاچاق مواد مخدر و موارد شرارت در ايران افزايش يافته است.

وزير اطلاعات جمهوری اسلامی اظهار نظر کرد که ايالات متحده برای توجيه حضور خود درافغانستان از نا امنی و قاچاق مواد مخدر حمايت می کند اما افزود که از نيمه سال گذشته از شدت ارتکاب به اين جرايم کاسته شده است.

سخنگوی نخست وزيری اعلام کرد: "آنها درباره دغدغه مشترکشان درباره لزوم پايبندی ايران به تعهدات بين المللی اش بحث کردند."

همه پرسی و وضعيت امنيتی عراق نيز از موضوعات ديدار خانم رايس با آقای بلر بود. اين سخنگو گفت: "آنها از ميزان مشارکت رای دهندگان بسيار دلگرم شدند."

وی قبل از اين ديدار گفته بود که اميدوار است ايران در مورد برنامه هسته ای خود به ميز مذاکرات بازگردد.

وزير خارجه آمريکا گفت اطمينان دارد که اگر ايران اين مذاکرات را از سر نگيرد، پرونده اين کشور به شورای امنيـت سازمان ملل متحد ارجاع داده خواهد شد.

ديدار کاندوليزا رايس از لندن بخشی از سفر اروپايی او به منظور جلب حمايت از تشويق ايران به بازگشتن به ميز مذاکرات است.

وی در گفتگويی با بی بی سی گفت ايران بايد به حمايت شورشيان عراقی پايان دهد و دو کشور به جای آن، "برای هم همسايگان خوبی باشند."

بريتانيا نيز اعتقاد دارد که ايران از شورشيان عراقی حمايت تکنيکی به عمل می آورد.

وزير امور خارجه آمريکا در اين مورد گفت:" من دلايلی دارم که نشان می دهد بريتانيايی ها در اين مورد درست می گويند."

وی گفت:" من در اين مورد به حرف بريتانيا اعتماد دارم زيرا نيروهای اين کشور در جنوب عراق فعال هستند و با اوضاع منطقه آشنايی دارند."

خانم رايس گفت: ايرانی ها بايد از اين حمايت خود دست بردارند و "همسايگان خوبی" برای عراق شوند.

اما سفير ايران در لندن بر اين موضوع تاکيد کرده که کشورش حامی توسل به خشونت عليه نيروهای بريـتانيا در عراق نيست.

سيد محمدحسين عادلی، اين اتهامات را رد کرد که ايران تجهيزاتی را که سربازان بريتانيا به وسيله آنها کشته شده اند، در اختيار شورشيان قرار داده.

وی همچنين اين موضوع را تکذيب کرد که ايران به عنوان واکنش به انتقاداتی که نسبت به برنامه هسته ای اين کشور صورت می گيرد، در عراق ايجاد مشکل کند.

آقای عادلی به بی بی سی گفت بريتانيا و ايران از راه های ديپلماتيک راجع به اين حملات مذاکره کرده اند و وی اکنون به اين نکته مظنون است که بريتانيا برای تحت فشار قرار دادن ايران، اين شکايت را مطرح کرده است.

سفير ايران اين اتهام آمريکا را که ايران در صدد توليد سلاح های هسته ای است، رد کرد و گفت ايران برای جايگزين کردن نفت، نيازمند انرژی هسته ای است.

"حق غنی سازی"

جاناتان بيل، خبرنگار بی بی سی می گويد در مذاکراتی که اروپا با هدف تشويق ايران به کنار گذاشتن برنامه هسته ای اين کشور انجام داد، تونی بلر يک "متحد وفادار" برای آمريکا بود.

اما خبرنگار بی بی سی می گويد آمريکا در مذاکراتی که در روسيه داشت، با مشکل مواجه شد.

مسکو هيچگونه حرکتی که حاکی از حمايت از موضوع ارجاع پرونده ايران به شورای امنيت باشد، از خود نشان نداد.

به گفته خبرنگار بی بی سی، "روسيه می گويد سوالاتی درباره مقاصد ايران دارد اما بر اين نکته اصرار می کند که تهران همچنان از حق غنی سازی اورانيوم برخوردار است

تصويب قانون اساسی جديد عراق می تواند برای حکومت اسلامی ايران محاسنی داشته باشد و در عين حال نگرانی های جديدی ايجاد کند.

اگر مردم عراق به اين سند رای مثبت بدهند در آن صورت قدرت شيعيان مذهبی در عراق و همپيمانان کرد آنان تثبيت می شود. با توجه به اين که اين گروه ها از دوستان ديرين جمهوری اسلامی محسوب می شوند، مقامات ايران از اين رويداد خوشحال خواهند شد.

تصويب قانون اساسی عراق همچنين ممکن است که به ايجاد ثبات درعراق و کاهش خشونت ها در آن کشور کمک کند و همچنين به خروج سريع تر سربازان خارجی از عراق منجر شود.

مقامات جمهوری اسلامی هميشه می گويند که آنان خواستار آرامش و امنيت در عراق اند و می خواهند که دولت آينده عراق برخلاف دوران صدام حسين دشمن ايران نباشد.

رقابت مذهبی  اگر يک عراق با ثبات و دموکراتيک شکل گيرد، ممکن است که حوزه علميه نجف بار ديگر عظمت گذشته خود را باز يابد و حوزه علميه قم را تحت الشعاع قرار دهد

در عين حال بعضی از نيروهای محافظه کار در جمهوری اسلامی از اينکه در عراق يک حکومت شيعه شکل گيرد خوشحال اند زيرا که آن را زمينه اسلامی شدن منطقه می دانند.

از قول آيت الله جوادی آملی نقل شده که او در نماز جمعه روز گذشته شهر قم گفته است که برگزاری همه پرسی قانون اساسی عراق گام ديگری است به سمت تشکيل اتحاد جماهير اسلامی در خاورميانه که به زعم آقای جوادی آملی سدی خواهد بود در برابر طرح خاورميانه بزرگ آمريکا .

ولی صاحب نظران معتقدند که نگرانی های روحانيون حاکم بر ايران از برگزاری همه پرسی قانون اساسی عراق اندک نيست.

به نظر اين کارشناسان اگر در عراق يک حکومت شيعه دموکراتيک و بدون دخالت روحانيون در دولت به وجود آيد اين رويداد می تواند پايه های تئوريک حکومت اسلامی ايران را تضعيف کند.

روحانيون عالیرتبه عراق و از جمله آيت الله علی سيستانی مرجع اعلای شيعيان عراق همگی با حکومت ولايت فقيه به شکلی که در ايران وجود دارد مخالف اند.

رهبران ايران حکومت ولايت فقيه را از اصول اساسی تفکر اسلام شيعی می دانند و اگر در همسايگی آنان اين نظريه رد شود و مراجع تقليد عراق روحانيون را از دخالت در امور حکومتی باز دارند-- همانطور که آيت الله سيستانی در چند فتوی چنين کرده است- اين موضوع نمی تواند باعث نگرانی آنان نشود.

از سوی ديگر اگر يک عراق با ثبات و دموکراتيک شکل گيرد ممکن است که حوزه علميه نجف که از قدمت هزار ساله برخوردار است بار ديگر عظمت گذشته خود را باز يابد و حوزه علميه قم را که تنها پس از انقلاب اسلامی ايران و در دوره خصومت صدام حسين با شيعيان عراق رونق يافته است تحت الشعاع قرار دهد.

نگرانی ديگر جمهوری اسلامی از تصويب قانون اساسی عراق، برخورداری کردهای آن کشور از حق حکومت خود مختار و تاثير آن بر کردهای ايران خواهد بود

تفکر حاکم بر حوزه علميه نجف اساسا مخالفت با ولايت فقيه و دخالت روحانيون در حکومت است در حالی که حوزه علميه قم در بيست و هفت سال اخير در مجموع اسلام بدون اين نظريه را انحرافی می داند.

نگرانی ديگر جمهوری اسلامی از تصويب قانون اساسی عراق و شکل گيری يک عراق دموکراتيک برخورداری کردهای آن کشور از حق حکومت خود مختار و تاثير آن بر کردهای ايران خواهد بود.

کردهای ايران از اين که برادران کرد عراقی آنان در سال های اخير هر چه بيشتر به حقوق ملی خود دست يافته اند بارها در خيابان های شهرهای کردستان ايران ابراز شادمانی کرده اند و حقوق مشابهی را خواستار شده اند.

صاحب نظران همچنين معتقدند که رهبران ايران بر خلاف اظهارات علنی شان که خواستار خروج نيروهای آمريکايی از عراق اند از درگير بودن اين نيروها در عراق قلبا خوشحال اند زيرا که فکر می کنند آمريکا فرصت اتخاذ اقدامات تند عليه آنان را نخواهد داشت.

بنابراين ممکن است که مقامات جمهوری اسلامی در ظاهر امر از برگزاری همه پرسی قانون اساسی عراق استقبال کنند و خود را مدافع يک عراق با ثبات و دموکراتيک نشان دهند و در واقع چنين رويدادی محاسنی هم برای آنان در بر داشته باشد.

ولی شکل گيری چنين حکومتی در همسايگی ايران می تواند برای روحانيون حاکم بر ايران به کابوس نگران کننده ای نيز تبديل شود.

شايد به همين دليل است که بعضی از صاحب نظران معتقدند که جمهوری اسلامی نمی خواهد در عراق آرامش ايجاد شود زيرا که اين واقعه به زيان آن است، ادعايی که تهران رد می کند.